8. Dördüncü Nokta – 2. Ders

Dördüncü noktanın mütalaasına kaldığımız yerden devam ediyoruz:

فلو كانت  eğer olsaydı  تلك السنوحاتُ  bu sunuhat (kalbe doğan mana ve hakikatler)  مُبيَّنةً بعبارات سهلة  kolay ibarelerle açıklanmış  مُفصَّلةً  tafsil edilmiş  وموَضَّحةً بإيضاح  bir izahla izah edilmiş  يُقربها إلى الأفهام  onları fehimlere yaklaştırıcı… 

Eğer bu sunuhat (kalbe doğan mana ve hakikatler) kolay ibarelerle açıklanmış, tafsil edilmiş ve onları fehimlere yaklaştıran bir izahla izah edilmiş olsaydı…

لكان  olurdu  ذلك المجموعُ العربي المثنوي  bu Arapça Mesnevi mecmuası  معينًا تاما لرسالة النور  Risâletü’n-Nur’a tam bir muin  ومعاونًا لها  ve ona bir muavin (olurdu)  في وظيفتها  vazifesinde.

Bu Arapça Mesnevi mecmuası, Risâletü’n-Nur’a tam bir muin ve vazifesinde ona bir muavin olurdu.

Toplu mana: Eğer bu sunuhat kolay ibarelerle açıklanmış, tafsil edilmiş ve onları fehimlere yaklaştıran bir izahla izah edilmiş olsaydı, bu Arapça Mesnevi mecmuası, Risâletü’n-Nur’a tam bir muin ve vazifesinde ona bir muavin olurdu.

İzah: Mana açık olduğundan izahına gerek duymuyoruz.

فظهر أنّ ذلك المثنويَّ الثانيَ  zahir oldu ki bu İkinci Mesnevi  كالطُّرقِ الخفيّة  turûk-u hafiye gibidir  يسعى  çalışıyor  في تطهير الأنفس والداخل  nefislerin ve dâhilin tathirinde  فاتحًا لِلطَّريق  bir yol açarak  من الروح والقلب  ruhtan ve kalpten.

Bu İkinci Mesnevi’nin, turûk-u hafiye gibi olduğu; ruhtan ve kalpten bir yol açarak nefislerin ve dâhilin tathirinde çalıştığı zahir oldu.

İzah: Nakşibendiyye gibi, kalbî ve sessiz zikir çeken tarikatlara “turuk-ı hafiye” denir. Kâdiriyye gibi, sesli zikir çekenlere ise “turuk-ı cehriye” denir. Bu tarikatların usulleri hem Risale-i Nur’un muhtelif yerlerinde hem de diğer kaynaklarda geçmektedir. İsteyenler buralara bakabilir.

كما أن رسالة النور  nitekim Risaletü’n-Nur  كالطُّرقِ الجهريّة  turûk-u cehriye gibidir  ناظرةٌ إلى الآفاق والخارج  afaka ve harice bakar.

Nitekim Risaletü’n-Nur turûk-u cehriye gibidir, afaka ve harice bakar.

كلاهما  o ikisinin her biri  يوصلان  ulaştırır  إلى معرفة الله  Allah’ın marifetine.

O ikisinin her biri Allah’ın marifetine ulaştırır.

İzah: “O ikisinin her biri” ile kastedilen “Mesnevi-i Arabî” ve “Risale-i Nur”dur. Mesnevi-i Arabî, turûk-u hafiye misillü; Risale-i Nur ise turûk-u cehriye misillü işler ve her ikisi de talibini marifetullaha ulaştırır.

كما قيل  denildiği gibi  عباراتُنا شتّى  ibarelerimiz çeşit çeşittir  وحسنُك واحد  senin hüsnün ise birdir  وكلٌّ  ve hepsi  إلى ذاك الجمالِ  o güzelliğe  يُشير  işaret eder.

Denildiği gibi: İbarelerimiz çeşit çeşittir, senin hüsnün ise birdir. Ve hepsi o güzelliğe işaret eder.

وكذا  ve keza  إن رسالةَ النور  şüphesiz Risaletü’n-Nur  ليس مسلكُها  onun mesleği değildir  مسلكَ العلماء والحكماء  ulemanın ve hükemanın mesleği.

Ve keza, şüphesiz Risaletü’n-Nur, onun mesleği, ulemanın ve hükemanın mesleği değildir.

İzah: “Ulema” ile bahusus kelam âlimleri, “hükema” ile de İbni Sina ve Farabi gibi zatlar kastedilmiştir. Üstad Hazretleri bu meslek erbaplarını Nokta Risalesi’nde şöyle beyan ediyor:

Marifet-i Sâni denilen kemalât arşına uzanan miraçların usulü dörttür:

Birincisi: Tasfiye ve işraka müesses olan muhakkikîn-i sofiyenin minhacıdır.

İkincisi: İmkân ve hudûsa mebni mütekellimînin tarikidir.

Bu iki asıl, çendan Kur’an’dan teşaub etmişlerdir. Lakin fikr-i beşer başka surete ifrağ ettiği için uzunlaşmış ve müşkülleşmiş, evhamdan masûn kalmamışlar.

Üçüncüsü: Şübehat-âlûd hükema mesleğidir.

Dördüncüsü ve en birincisi: Belâgat-ı Kur’aniyenin ulvi mertebesini ilan etmekle beraber, cezalet cihetiyle en parlağı ve istikamet cihetiyle en kısası ve vuzuh cihetiyle beşerin umumuna en eşmeli olan mirac-ı Kur’anîdir. (Nokta Risalesi)

بل  Bilakis  اقْتُبِسَتْ  iktibas edilmiştir  من إعجاز القرآن  Kur’an’ın i’cazından  مسلكا  meslek olarak  يُخرج  çıkarır  زُلالَ معرفةِ الله  marifetullahın suyunu  عن كل شيء  her şeyden.

Bilakis meslek olarak Kur’an’ın i’cazından iktibas edilmiştir; her şeyden marifetullahın suyunu çıkarır.

İzah: Üstad Hazretleri bu meseleyi 26. Mektup’ta şöyle izah ediyor:

Bazı Sözlerde ulema-i ilm-i kelamın mesleğiyle, Kur’an’dan alınan minhâc-ı hakikinin farkları hakkında şöyle bir temsil söylemişiz ki:

Mesela bir su getirmek için, bazıları küngân (su borusu) ile uzak yerden, dağlar altında kazar, su getirir. Bir kısım da her yerde kuyu kazar, su çıkarır. Birinci kısım çok zahmetlidir; tıkanır, kesilir. Fakat her yerde kuyuları kazıp su çıkarmaya ehil olanlar, zahmetsiz her bir yerde suyu buldukları gibi; aynen öyle de:

Ulema-i ilm-i kelam, esbabı, nihayet-i âlemde teselsül ve devrin muhaliyetiyle kesip, sonra Vâcibü’l-Vücud’un vücudunu onunla ispat ediyorlar. Uzun bir yolda gidiliyor. Amma Kur’an-ı Hakîm’in minhâc-ı hakikisi ise her yerde suyu buluyor, çıkarıyor. Her bir ayeti, birer asâ-yı Musa gibi, nereye vursa âb-ı hayat fışkırtıyor.  وَفِى كُلِّ شىْءٍ لَهُ اٰيَةٌ تَدُلُّ عَلَى اَنَّهُ وَاحِدٌ  (Her şeyde O’na ait bir ayet vardır; şüphesiz O’nun bir olduğuna delalet eder.) düsturunu her şeye okutturuyor. (26. Mektup)

يستفيد  istifade eder  سالكُه  onun (Risale-i Nur’un) sâliki  في ساعة  bir saatte  ما  o şeyi  لا يستفيده  onu istifade edemiyor  سالكوا سائرِ المسالك  diğer mesleklerin sâlikleri  في سنة  bir senede.

Onun sâliki bir saatte öyle bir şeyi istifade eder ki diğer mesleklerin sâlikleri onu bir senede istifade edemez.

Ya da: Diğer mesleklerin sâliklerinin bir senede istifade edemediğini, onun sâliki bir saatte istifade eder.

İzah: Daha önce de belirttiğimiz gibi, tercümeyi Arapça cümleye bağlı kalarak ve cümledeki her kelimeyi tercümeye sokarak yapmaya çalışıyoruz. Bunun sebebini önceki dersimizde izah etmiştik. Önceki dersten bu kısmı bir daha okumanızı tavsiye ediyorum.

Üstadımızın burada beyan ettiği hükmü ben nefsimde tasdik ediyorum. Zira Risale-i Nurlardan bir sayfada ettiğim faydayı bazen bir kitapta edemiyorum. Mesela Üçüncü Lem’a’yı mütalaa ile ettiğim faydayı, şimdiye kadar okuduğum hiçbir kitapta edemedim.

Bunu çok tecrübe ettim ve sonunda kendi kendime şöyle dedim: Risale-i Nurlardan bir cümlede ettiğim faydayı, başka bir kitabın bir sayfasında; Risale-i Nurlardan bir sayfada ettiğim faydayı da başka bir kitabın tamamında göremedim ve bulamadım.

ذلك سرٌّ من أسرار القرآن  bu, Kur’an’ın esrarından bir sırdır ki  يعطِيهِ اللهُ من يشاء من العباد  Allah onu kullarından dilediğine verir  ويدفع به هجومَ أهلِ العناد  ve onunla ehl-i inadın hücumunu defeder.

Bu, Kur’an’ın esrarından bir sırdır ki Allah onu kullarından dilediğine verir ve ehl-i inadın hücumunu onunla defeder.

İzah: Allahu Teâlâ bu sırrı Üstad Hazretlerine vermiş ve onun eliyle ehl-i inadın hücumunu defetmiştir. Bizlere de böyle bir zata talebe olmayı nasip etmiştir. Bu nimetinden dolayı Rabbimize sonsuz hamdüsena olsun.

Yazar: Sinan Yılmaz