22. Biri de insaniyettir. Bu ise zeval ve beka arasında mütereddiddir. Dâim-i Bâki’nin zikri ile muhafazası lazımdır.

Habbe mütalaasına devam ediyoruz:

“Biri de insaniyettir. Bu ise zeval ve beka arasında mütereddiddir. Dâim-i Bâki’nin zikri ile muhafazası lazımdır.”

Bir “insan” var, bir de “insaniyet”. İnsan fiziki varlığı olan bir varlıktır ve malumunuzdur. İnsaniyet ise insanı insan yapan sıfatlardır.

Aradaki farkı şöyle de anlayabiliriz: Bir kişi öldüğünde, “İnsan ölmüş.” deriz. Bir zulmü gördüğümüzde ise “İnsaniyet ölmüş.” deriz. Buradaki “insaniyet” kavramıyla insanı insan yapan vasıflar kastedilmiştir. Yani “İnsaniyet ölmüş.” demek, insanlardaki merhamet duygusu ölmüş, adalet duygusu ölmüş, acıma hissi ölmüş, yardım etme vasfı ölmüş ve onu insan yapan diğer değerler ölmüş demektir.

Evet, nice insanlar vardır ki insaniyetten zerre miskal nasipleri yoktur. Görünüşte insan, hakikatte ise bir canavardır. Kur’an bu kimseler hakkında şöyle buyurmaktadır:

أُولَـئِكَ كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولَـئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ

“Onlar hayvanlar gibidir. Hatta daha aşağıdadırlar. İşte onlar gafillerin ta kendileridir.” (A’raf 179)

Sözün özü: İnsan maddi bir varlıktır ve haricî bir vücudu vardır. İnsaniyet ise bir emr-i itibaridir ve bir emr-i nisbidir. Hakikatte vücudu olmayıp, bazı değerlerin toplamından oluşan bir şahs-ı manevidir.

— Peki, insaniyetin vasıfları nelerdir?

— İnsan ne ile hakiki insan olur ve insaniyete layık bir kıymet kazanır?

İnsaniyetin vasıflarını öğrenmek isteyen İslamiyet’e bakmalıdır. Çünkü İslamiyet insaniyet-i kübrâdır. Yani insanı insan yapan bütün vasıfları kendinde cemetmiştir. Eğer İslamiyet’in hükümlerini tecessüm ettirebilseydik karşımıza tam bir insan-ı kâmil çıkardı.

İnsaniyetin muhafazası da ancak Dâim-i Bâki’nin zikri ile mümkündür. Kim bu zikirden yüz çevirirse insaniyetini kaybeder ve vahşi bir canavara döner. Bizler dönenlerin hâlini her gün televizyonlarda görüyoruz. Kimi eşini öldürüyor, kimi masum bir çocuğun başını taşla ezerek katlediyor, kimi utanmadan hırsızlık yapıyor, kimi zayıfları gasbediyor ve hakeza…

— Şimdi anladık mı bu zulümlerin sebebi neymiş?

Sebebi, insaniyetin Dâim-i Bâki’nin zikri ile muhafaza edilmemesiymiş. Evet, iman bütün kemalin membaı, küfür ise bütün seyyiatın madenidir.

Yazar: Sinan Yılmaz