15. “Bizim için şefaatçiler yoktur.” ayetinin izahı

Şefaati inkâr edenlerin sözde delillerine cevap vermeye devam ediyoruz. Cevap vereceğimiz beşinci delilleri şöyle:

Onlar diyorlar ki:

— Şuara suresi 100. ayette, “Bizim için şefaatçiler yoktur.” buyrulmuş. Bu ayet-i kerime şefaatçilerin olmadığını açık bir şekilde beyan etmektedir. Şefaatçiler yoksa şefaat de yoktur.

İşte onlar böyle diyorlar. Onlara göre, “Bizim için şefaatçiler yoktur.” ifadesi şefaatin yokluğuna delilmiş. Onlara şunu sormak istiyoruz:

— Mezkûr ayet-i kerimede geçen, “Bizim için şefaatçiler yoktur.” sözünü kim söylüyor? Bu söz kime aittir?

Dilerseniz, 100. ayetin evveline bakalım; 95. ayetten başlayarak mana verelim:

وَجُنُودُ إِبْلِيسَ أَجْمَعُونَ  İblis ordularının tamamı,

قَالُوا وَهُمْ فِيهَا يَخْتَصِمُونَ  Ateşin içinde çekişerek şöyle derler:

تَاللَّهِ إِنْ كُنَّا لَفِي ضَلاَلٍ مُبِينٍ  Vallahi biz gerçekten apaçık bir sapıklık içindeydik.

إِذْ نُسَوِّيكُم بِرَبِّ الْعَالَمِينَ  Çünkü sizi âlemlerin rabbiyle eşit tutuyorduk.

وَمَا أَضَلَّنَا إِلاَّ الْمُجْرِمُونَ  Bizi ancak o günahkârlar saptırdı.

فَمَا لَنَا مِن شَافِعِينَ  Artık bizim için şefaatçiler yoktur. (Şuara 95-100)

Fahreddin er-Râzî Hazretlerinin beyanına göre, bu ayetler putperest müşrikler hakkında inmiştir ve onların ahiretteki hâllerinden haber vermektedir. Râzî Hazretleri şöyle der:

— Onlar, “Çünkü sizi âlemlerin rabbiyle eşit tutuyorduk.” sözünü cehennemde putları gördükleri zaman, ya günahlarını itiraf için ya da -hitap olsun diye değil de- pişmanlıklarını göstermek için söylemişlerdir. Bunun gerçekte bir hitap olmadığı neticesine bizi götüren şey onların, “Bizi o günahkârlardan başkası saptırmadı.” şeklindeki sözleridir. Onlar bu sözle, kendilerini putlara tapmaya sevk eden cinleri ve insanları kastetmişlerdir.

Fahreddin er-Râzî Hazretlerinin bu beyanından anlaşılacağı üzere, bu ayet-i kerime puta tapan müşrikler hakkında inmiştir. Zaten Kur’an’da şefaatin olmadığını beyan eden bütün ayetler müşrikler ve kâfirler hakkında inmiştir.

Mesela Rum suresi 13. ayette şöyle buyrulur: Şirk koştukları ortakları artık şefaatçileri değildir. Ortaklarını inkâr ederler. (Rum 13)

Bakın, bu ayet-i kerimede de putlara tapan müşriklerden bahsedilmekte ve putların onlara şefaat edemeyeceği bildirilmektedir.

Biz şimdi, şefaatin yokluğuna bu ayetleri delil getirenlere şu soruyu sormak istiyoruz:

— Ey şefaati inkâr edip Şuara suresi 100. ayeti inkârlarına delil yapanlar! Bu ayetin müminlerle ne ilgisi var? Bizler, “Putlar müşriklere şefaat eder.” dedik mi ki sizler bu ayetleri sözümüzü çürütmeye delil yapıyorsunuz? Bizler de putların müşriklere şefaat edemeyeceğini biliyor ve bunu söylüyoruz. Ama sizler ayetin evvelini gizliyor ve kimlerden bahsedildiğini bilmeyenleri kandırıyorsunuz. Müşrikler hakkında inmiş ayetleri müminler hakkındaymış gibi anlatıyorsunuz. Sizi insafa davet ediyoruz!

Sevgili kardeşlerim, aslında mezkûr ayet-i kerime şefaatin varlığını ispat etmektedir. Şimdi, ayetin bu cihetine bakalım:

Ayet-i kerimede, puta tapan müşrikler, “Bizim için şefaatçiler yoktur.” diyorlar. Bakın, “Şefaatçiler yoktur.” demiyorlar; “Bizim için yoktur.” diyorlar. Onların “Bizim için yoktur.” sözü, “Allah’ın diledikleri için vardır.” manasına gelir.

— Eğer kimseye şefaat edilmeseydi, “Bizim için…” demelerinin bir manası olur muydu?

Bu sözün bir manasının olabilmesi için sahnenin şöyle olması gerekir:

Allahu Teâlâ’nın izniyle, onların gözleri önünde bazı günahkâr müminler cehennemden şefaatle çıkarılır. Onlar bunu görünce, “Bizim için şefaatçiler yoktur.” derler. Çünkü cehennemde ebedî kalacaklarını ve putların şefaat edemeyeceklerini anlamışlardır.

Sözün özü: Şefaati inkâr edenlerin delil olarak gösterdikleri Şuara suresi 100. ayet-i kerime müşrikler hakkında inmiştir. Ayeti biraz derinlemesine tahlil ettiğimizde bu ayetin şefaatin yokluğuna değil, varlığına delil olduğunu anlarız. Lakin ne güzel demişler: Anlayana sivrisinek saz, anlamayana davul zurna az!

Yazar: Sinan Yılmaz