14. Evini satanın, ölünceye kadar içinde oturmayı şart koşması caiz midir?

Satanın ölünceye kadar içinde oturması şartıyla yapılan ev vb. alım satımları fasittir yani sahih değildir. Çünkü böyle bir şart, alım satım akdinin lüzum şartlarından değildir. Bu şart, taraflardan birine yani satıcıya gereksiz menfaat sağlamıştır. Anlaşmayı yapanlardan birine gereksiz menfaat sağlayan şarta dayalı bir alım satım fasittir.

Buna göre, Ahmet evini ölünceye kadar içinde oturmak şartıyla Hüseyin’e satsa ve aradan on yıl geçse, bundan sonra Hüseyin, Ahmet’ten evi boşaltıp teslim etmesini istese, Ahmet de “Bu satış sahih değilmiş.” diyerek akdi feshetmek istese, bu durumda, satışta aldığı bedeli iade ederek satıştan vazgeçebilir. Zira ortada sahih bir akit yoktur ki taraflardan birini bağlayabilsin.

Müslümanlar alım satımın şartlarını çok iyi bilmeli ve akitlerinde bu şartları yerine getirmelidir. Ticaret ancak bu şartları eda etmekle bereketli olur. Hazreti Ömer’in dediği gibi: “Ticaret hukukumuzu bilmeyen çarşımıza uğramasın!”

(Fetâvâ-yı Ali Efendi, I, 344)

Yazar: Sinan Yılmaz