31. Selem akdinin şartları nelerdir?

Selem akdinin şartları şunlardır:

1. Ödenecek bedelin cinsi açıklanmalıdır. Yani alınacak malın karşılığında para veya altın mı verilecek? Yoksa buğday ve arpa gibi ölçülen bir şey mi verilecek? Ya da pamuk ve demir gibi tartılan bir şey mi verilecek? Bunun bilinmesi gerekir.

2. Ödenecek bedelin türü açıklanmalıdır. Mesela o beldede çeşitli türden buğdaylar bulunuyorsa ve malın bedeli buğday olarak ödenecekse, buğday türünün belirlenmesi gerekir.

3. Ödenecek bedelin niteliği açıklanmalıdır. Mesela satın alınan mala mukabil teslim edilecek şey mal ise bu malın kaliteli mi orta mı adi mi olacağı bilinmelidir.

Bu üç şartın koşulmasındaki maksat akitteki bilgisizliği ortadan kaldırmaktır. Çünkü cins, tür ve niteliğin belli olmaması anlaşmazlığa götürür. Bu gibi anlaşmazlıklar da satışı ifsat eder.

4. Ödenecek bedel peşin ödenmeli ve akit meclisinde fiilen kabzedilmelidir. Eğer akdi yapanlar kabzdan önce ayrılacak olurlarsa akit batıl olur ve feshedilir. Çünkü bu durumda, selemden gözetilen maksat ortadan kalkar. Maksat ise üretim konusunda gereken desteği sağlamak ve bunu tahsil etmektir.

Şayet ödenecek bedel bir mal olur ve akdi yapan taraflar da kabz olmaksızın ayrılacak olurlarsa selemin manasına fesat gelir. Çünkü selem “peşin vermek” demektir. Ve böyle bir akde selem denmesinin sebebi, ödenecek bedelin peşin teslim edilmesi sebebiyledir. Bu gecikecek olursa selem olmaz; bu bakımdan sahih de olmaz.

(Vehbe Zuhaylî, V, 439 vd.)

Yazar: Sinan Yılmaz