27. Bey’u’l-muâtat nedir?

Muâtat veya murâvada bey’i şudur: Bilindiği gibi, alım satımın şartlarından biri de icap ve kabulün akitte gerçekleşmesidir. Yani malı satanın “Sattım.” demesi, alanın da “Aldım.” demesi lazımdır. Ancak bazen alış verişler icap ve kabul olmadan yapılır. Mesela müşteri malı satın alır ve satıcıya ücreti öder. Satıcı da ona malı teslim eder ve bu arada herhangi bir söz söylenmez, işaret de yapılmaz. İşte böyle alım satıma “muâtat” veya “murâvada” denir.

Böyle bir alış veriş Hanefi, Hanbeli ve Maliki mezheplerine göre caizdir ve sahihtir. Çünkü bunda karşılıklı rızaya delalet eden emareler vardır. Diğer taraftan insanlar her asırda karşılıklı alıp verme ile aralarında alış veriş yapmışlardır. Bunun kabul edilmeyip reddedildiğine dair kimseden bir nakil yapılmamıştır.

Şafiî mezhebine göre ise akdin açık veya kapalı lafızlarla olması şarttır. Şafiîlere göre, bey’u’l-muâtat sahih değildir.

(Vehbe Zuhaylî, V, 354-355)

Yazar: Sinan Yılmaz