21. Hata ile yapılan bir tasarruf geçerli olur mu?

Hata: Bir fiilin kastedilmediği hâlde meydana gelmesidir. Mesela konuşan kimsenin “Sattım.” demek isterken dilinin kayıp “Boşadım.” demesi gibi.

Hata edenin hükmü Şafiî, Maliki ve Hanbeli mezheplerine göre, unutan veya deliren kişi gibidir. Onun sözüne herhangi bir hüküm terettüp etmez.

Hanefi mezhebine göre ise unutan ve hata eden kimsenin sözü üzerine hüküm terettüp eder. Çünkü niyet gizli bir şeydir, biz onu bilemeyiz. Muamelelerdeki hata veya unutma iddialarını kabul edersek haklar yok olur. Demek, Hanefilerin hata hususundaki görüşü, şaka hususundaki görüşlerinin aksidir.

Böyle ihtilaflı meselelerde -zaruret olmadıkça- herkes kendi mezhebini taklit etmelidir. Zaruret olduğunda diğer bir mezhebi taklit etmek caizdir.

(Vehbe Zuhaylî, V, 145-146)

Yazar: Sinan Yılmaz