6. Kâğıt para, altın ve gümüş hükmünde midir?

Şafiî mezhebine göre, kâğıt para altın ve gümüş hükmünde değildir; hükümleri ayrı ayrıdır.

Hanefi mezhebinde ise mesele ihtilaflıdır. Bazı âlimlere göre, kâğıt para altın ve gümüş hükmünde değildir.

İmam Muhammed’e göre ise kâğıt para revaçta olup kullanılırsa altından ve gümüşten farkı yoktur. Onlar hakkına cari olan hükümler kâğıt para hakkında da caridir.

Faiz konusunda öğrendiğimiz üzere, altın ile altının, gümüş ile gümüşün veya altın ile gümüşün değiştirilmesinde her ikisinin de peşin olması gerekmektedir. Biri vadeli diğeri peşin olursa ribe’n-nesîe meydana gelir. (Ribe’n-nesîe konusu bir önceki başlıkta işlendi.)

Eğer kâğıt para altın ve gümüş ile veresiye olarak değiştirilirse, Şafiî mezhebine ve bir kısım Hanefilere göre bu caizdir. Çünkü onlara göre, kâğıt para altın ve gümüş hükmünde değildir.

İmam Muhammed ve diğer bir kısım âlimlere göre ise altın ve gümüşün kâğıt para karşılığında veresiye satışı caiz değildir. Zira onlara göre, kâğıt para altın ve gümüş hükmündedir. Altın ve gümüşün birbiriyle veresiye satışı caiz olmadığı gibi, kâğıt parayla da veresiye satışı caiz değildir.

(İbni Âbidin, IV, 184; Muğni’l-Muhtac, II, 18, 25)

Yazar: Sinan Yılmaz