5. Rici talak ile bain talak arasında ne fark vardır?

Rici talakın ne olduğunu üçüncü başlıkta, bain talakın ne olduğunu da dördüncü başlıkta işlemiştik. Bu başlıkta, bu iki talakın arasındaki farkı işleyeceğiz.

Rici talak ile bain talak arasındaki farklar şunlardır:

1. Rici talak, “Seni boşadım, benden boşsun, boş ol” gibi açık lafızlarla gerçekleşir. Bain talak ise “Babanın evine git, çık, git, defol; cehenneme git, uzak ol, rahmini benden uzak tut; sen bainsin, senden uzağım, seni terk ettim, seni bıraktım” gibi kinayeli lafızlarla gerçekleşir.

2. Rici talakı meydana getiren “Sen boşsun, seni boşadım, boş ol” gibi sözlerde boşama niyetinin olup olmamasına bakılmaz. Bu sözleri söyleyen erkek boşamaya niyet etmese dahi -hatta şakadan da söylemiş olsa- boşama vaki olur. Bain talakta ise niyet gereklidir. Bain talakı meydana getiren sözler, talaka niyet edilmeksizin söylenirse, bunlar ile boşama meydana gelmez.

3. Rici talak meydana geldiğinde erkeğin kadına dönmesi için tekrar nikâh akdine ihtiyaç yoktur. Erkeğin döndüğünü belirtmesi veya buna işaret edecek bir harekette bulunması ile nikâh akdi kendi kendine kıyılır. Mesela adam eşine, “Seni boşadım.” dese ve daha sonra tekrar eşine dönmek istese, nikâh kıymaksızın eşine dönebilir. Eşine, “Sana döndüm.” dediğinde ya da dönmek maksadıyla eşine sarıldığında nikâh akdi kendiliğinden kıyılır. Ancak erkeğin bu şekilde birinci boşama hakkını kullandığı ve geride sadece iki talak hakkı kaldığı unutulmamalıdır.

Bain talakta ise tekrar nikâh akdine ihtiyaç vardır. Mesela erkek eşine -boşamak niyetiyle- “Senden uzağım.” dese, bu sözle bain talak meydana gelir. Eğer erkek daha sonra eşine dönmek isterse tekrar bir nikâk akdi yapılmalıdır.

Demek, rici talakta yeni bir nikâh akdi yapılmaksızın kadına dönmek mümkün iken, bain talakta bu mümkün değildir. Bain talak meydana geldiğinde şahitler huzurunda tekrar nikâh akdi kıyılmalıdır. Ayrıca rici talakta kadının, erkeğin dönüşüne itiraz etme hakkı yoktur. Bain talakta ise -kadın istemezse- erkek ona dönemez.

(Vehbe Zuhaylî, IX, 345 vd.)

Yazar: Sinan Yılmaz