56. Hürmet-i musahere nedir?

Hürmet-i musahere: Hısımlıktan meydana gelen haramlık demektir. Bu hısımlık ya hakiki ya da hükmi olur. İkisinde de haramlık meydana gelir.

Hakiki hısımlık tabiriyle evlenilmesi haram olan kadınlar kastedilir. Anne, kız kardeş, hala, teyze gibi.

Hükmi hısımlık ise aşağıda açıklanacağı gibidir. Bu meseleler az da olsa Müslümanların başına gelen olaylardır. Müslümanların bu konuda çok dikkatli olması gerekir. Çünkü  bu konu takva veya teferruat değil, farz ve haram olan bir konudur.

Hanefi mezhebine göre, üç şekilde hürmet-i musahere gerçekleşir:

1. Zina yoluyla meydana gelen hürmet-i musahere: Bir erkek bir kadınla zina etse, artık o kişi zina ettiği kadının kızlarıyla, torunlarıyla ve annesiyle evlenemez. Adamın çocuğu dahi o kadınla evlenemez.

2. Dokunmak yoluyla meydana gelen hürmet-i musahere: Bunun gerçekleşmesi için altı şartın bir arada bulunması gerekir:

A. Çıplak tene dokunmalıdır.

B. Elbise varsa ince olmalı ve vücut sıcaklığını hissetmelidir.

C. Dokunma saça olmuşsa, sarkan saça değil de başın üstündeki saça olmalıdır.

D. Şehvet bulunmalıdır. Bu, erkekte zekerin hareketi, kadında ise kalbin hareketi ve lezzet almasıdır.

E. Lezzet almak dokunmaya yakın olmalıdır.

F. Dokunulan kadın dokuz yaşından aşağı olmamalıdır.

Bütün bu şartlar bir arada bulunursa haramlık sabit olur. Kişi, dokunduğu kadının kızlarıyla, torunlarıyla ve annesiyle evlenemez. Buna göre, -Allah muhafaza etsin- kişi kayınvalidesinin elini öper ve bu anda yukarıda sayılan altı şart tahakkuk ederse, kayınvalidesinin kızı -yani karısı- kendisine ebediyen haram olur.

3. Bakma yoluyla meydana gelen hürmeti musahere: Bunun için de dört şart vardır:

A. Tenasül uzvunun dâhiline bakılmış olmalıdır. Başka bir yere bakmakla haramlık sabit olmaz.

B. Aynadaki veya sudaki aksine ya da fotoğraf ve filmdeki görüntüsüne değil, bizzat kendisine bakılmalıdır.

C. Bakarken şehevi his bulunmalıdır.

D. Şehevi hissi baktığı anda duymuş olmalıdır.

Bakmanın kasten olması ile yanlışlıkla olması arasında fark yoktur. Bu şartlar gerçekleştiğinde, bakan kişi baktığı kadının kızlarıyla, torunlarıyla ve annesiyle evlenemez.

Hanbelî mezhebine göre, hürmet-i musahere yalnız zina ile gerçekleşir.

Maliki mezhebine göre ise sadece eli ve yüzü şehvetle öpme hâlinde haramlık sabit olur.

Şafiî mezhebine göre ise hiçbir şekilde hürmet-i musahere gerçekleşmez.

(Vehbe Zuhaylî, IX, 106 vd.)

Yazar: Sinan Yılmaz