4. Bain talak nedir?

Önceki dersimizde, “Sen boşsun, seni boşadım, boş ol” gibi açık sözlerle yapılan boşamanın rici talak olduğunu öğrenmiştik.

Bain talak ise kinayeli lafızlarla yapılan boşamadır. Mesela kocanın hanımına, “Babanın evine git, çık, git, defol; cehenneme git, uzak ol, rahmini benden uzak tut; sen bainsin, senden uzağım, seni terk ettim, seni bıraktım” gibi sözler söylemesidir. Ancak bu sözlerle talakın vaki olabilmesi için, bu sözleri söyleyen kişinin boşamaya niyet etmesi gerekmektedir. Böyle bir niyet olmaksızın bu sözler kadına söylenecek olursa talak vaki olmaz.

Demek, bu sözlerle talakın vaki olabilmesi boşama kastıyla söylenmesine bağlıdır. Eğer boşama kastıyla söylenirse “bain talak” meydana gelir; boşama kastı olmazsa talak vaki olmaz.

Ayrıca şu boşamalar da bain talaktır:

1. Talak zifaftan önce yapılmışsa bain talak meydana gelir. Buna göre, erkek kadına zifaftan önce, “Seni boşadım.” veya “Boş ol.” gibi rici talakı meydana getiren bir söz söylerse, bu talak bain talak olur.

2. Talak küçük veya büyük bir şeye benzetilirse bain talak meydana gelir. Mesela “Seni dağ gibi boşadım.” demekle bain talak gerçekleşir.

3. “Seni en kötü talakla boşadım.” demek gibi, şiddeti gösteren bir ifade kullanılırsa bain talak meydana gelir.

4. Talak “hul” yoluyla olursa yine bain talak meydana gelir.

Hul: Kocanın karısını boşaması için kadından bir bedel alması ve bu şekilde boşamaya gitmesidir. Hul yoluyla yapılan boşamalar rici talak değil, bain talaktır.

Bain talak, kadın ile erkeğin arasındaki nikâh bağının tamamen kalktığı ve tekrar nikâh kıyılmadan erkeğin kadına dönemeyeceği boşamadır. Bu saydığımız boşamalardan sonra erkek kadına dönmek isterse tekrar nikâh kıymaları gerekir.

Buraya kadar anlattıklarımız bain-i suğra (küçük bain) hakkındadır. Bir de bain-i kübra (büyük bain) vardır.

Bain-i kübra: “Sen boşsun, seni boşadım, boş ol” gibi sözleri üç defa söylemekle meydana gelen boşamadır. Yine bir defada üç talakı birden verip, “Üç talakla boşsun.” demek de bain-i kübradır.

Bain-i kübra meydana gelirse artık erkek bir daha eşine dönemez. Bu durumda erkeğin karısına dönmesinin tek yolu şudur:

Kadın boşanma iddeti bittikten sonra başka bir erkekle evlenir. Zifaf olduktan sonra ikinci kocası kadını boşar ve kadın tekrar boşanma iddeti bekler. Bundan sonra kadın ilk kocasına helal olur. Bu meseleyi “Evlenme” kategorisinde ” Hülle nedir?” başlığında işlemiştik.

(Vehbe Zuhaylî, IX, 343-346)

Yazar: Sinan Yılmaz