29. Küçük bain iddeti bekleyen kadına verilen talak geçerli olur mu?

Bain-i suğra (küçük bain) kinayeli lafızlarla yapılan boşamadır. Mesela kocanın hanımına, “Babanın evine git, çık, git, defol; cehenneme git, uzak ol, rahmini benden uzak tut; sen bainsin, senden uzağım, seni terk ettim, seni bıraktım” gibi sözler söylemesidir. Ancak bu sözlerle talakın vaki olabilmesi için, bu sözleri söyleyen kişinin boşamaya niyet etmesi gerekmektedir. Böyle bir niyet olmaksızın bu sözler kadına söylenecek olursa talak vaki olmaz.

Demek, bu sözlerle talakın vaki olabilmesi boşama kastıyla söylenmesine bağlıdır. Eğer boşama kastıyla söylenirse “küçük bain” meydana gelir; boşama kastı olmazsa talak vaki olmaz.

Kadın bain-i suğra (küçük bain) iddeti beklerken -yani küçük bain meydana gelmiş olup kadın bu boşanmanın iddetini beklerken- kocası kadına bir talak daha verse, bu durumda yapılan boşamanın geçerli olup olmadığı hususunda ihtilaf vardır.

Hanefi mezhebine göre, bu kadına verilen talak iddet esnasında (üç hayız ümmeti içinde) ise geçerlidir. Çünkü Hanefilere göre, her ne kadar aradaki nikâh akdi tamamen fesholsa da nafakanın kocanın üzerine vacip olması, kadının kocanın evinde oturması ve bu esnada kadının başka biriyle evlenmesinin caiz olmaması gibi bir takım evlilik hükümlerini devam etmektedir. Bu devam sebebiyle kadın talaka mahal olur. Yani koca onu boşayabilir; çünkü o, hükmen evlidir.

Şafiî, Maliki ve Hanbeli mezheplerine göre ise bu durumda talak vaki olmaz ve kocanın boşaması gerçekleşmez. Çünkü onlara göre, küçük bain meydana geldiğinde evlilik bağları tamamen kopar. Bu sebeple de kadın talaka mahal olmaz.

(Vehbe Zuhaylî, IX, 293)

Yazar: Sinan Yılmaz