23. Hem bir kitab-ı ubudiyet.

Yirmi Beşinci Söz mütalaasına devam ediyoruz. Kur’an’ın tarifinin on sekizinci maddesi şöyle:

“Hem bir kitab-ı ubudiyet.” (25. Söz)

Kur’an insana ibadetini öğreten bir kitaptır. Namazdan oruca, secdeden rükûa, kıyamdan tesbihe, hacdan zekâta, zikirden tefekküre, kurbandan sadakaya kadar, her türlü ibadeti insana öğretmekte; bu cihetle de bir kitab-ı ubudiyet olmaktadır.

Bununla birlikte, bu ibadetlerin eda ediliş şekilleri genelde sünnet-i seniyyeye havale edilir. Yani Kur’an yapılması gereken ibadetleri emir ve tayin eder; sünnet-i seniyye ise bu ibadetlerin eda şekillerini öğretir. Kur’an asıldır, sünnet ise usuldür.

Ayrıca ubudiyet sadece saydığımız maddelerle kayıtlı değildir.

– Kişinin aczini bilmesi

– Fakrını idrak etmesi

– Allah’a karşı günahlarını itiraf etmesi

– Tövbe edip af dilemesi

– Esmâ-i İlahiyenin cilvelerini âlem aynalarında okuması

– Mahlukatın ibadet ve tesbihlerine nâzır ve şahit olması gibi daha birçok ibadet mevcuttur.

Kur’an bu ibadetlerin tamamını ders vermekte ve insana kulluğunu öğretmektedir.

İşte Kur’an bu cihetle bir kitab-ı ubudiyettir ve kulluğun el kitabıdır.

Şu cümlenin mütalaasını yaptık:

“Hem bir kitab-ı ubudiyet.” (25. Söz)

Yazar: Sinan Yılmaz