37. Hülle nedir?

Hülle: Üç talak ile boşanan bir kadının, boşadığı kocasına dönebilmesi ve tekrar ona helal olabilmesi için, iddetinin bitiminden sonra ikinci bir kocayla -boşanmak niyetiyle evlenmesi- ve onunla zifafa girdikten sonra ikinci erkeğin de onu boşamasıyla tekrar boşanma iddeti bekleyerek evvelki kocasına dönmesidir.

Resulullah (a.s.m.): “Allah hülle yapana da kendisi için hülle yapılana da lanet etsin.” buyurmuştur. (Neylü’l-Evtâr, VI, 138)

Hanbeli ve Maliki mezheplerine göre, böyle bir nikâh batıldır ve feshedilmiştir. Bu iki mezhep âlimleri, hadiste geçen “lanet” kelimesini “akdin fasit olması” anlamına hamletmişlerdir.

Hanefi ve Şafiî mezheplerine göre ise böyle bir nikâh sahihtir. Çünkü zahirde nikâh akdinin şartları mevcuttur. Bu âlimler, hadisteki laneti “günah” manasına hamletmişlerdir. Günah olması ise akdin bozulması anlamına gelmez.

Fakihlerden bir kısmı da hadis-i şerifteki laneti, bu işi kazanç vesilesi eden veya nikâh kıyılırken erkeğe boşamasını şart koşanlara hamletmişlerdir. Bu âlimlere göre, boşama niyetini içinde gizleyerek ücret almadan bu evliliği yapanlar lanete müstahak değillerdir. Hatta bunların mükâfat alacaklarını söylemişlerdir. Çünkü onlar, pişman olup birbirlerine dönmek isteyen karı kocanın yuva kurmalarına vesile olmak için bu işi iyi bir niyetle yapmışlardır.

(Vehbe Zuhaylî, IX, 93, 116; ed-Dürrü’l-Muhtar, II, 738, 749; el-Mühezzeb, II, 46)

Yazar: Sinan Yılmaz