12. Nikâh akdinde bir kişi hem veli hem de vekil olabilir mi?

Hanefi mezhebine göre, aynı kişinin nikâh akdinde hem kabulü hem de icabı yerine getirip akdin iki tarafını üstlenmesi sahihtir. Bu da dört şekilde olur:

1. Her iki tarafın velisi veya vekili olmasıyla: Bir kişinin, “Oğlumu, kardeşimin kızı ile evlendirdim.” demesi gibi. Bu durumda her iki tarafın da velisidir. “Vekili olduğum falan kişiyi yine vekili olduğum filan hanım ile evlendiriyorum.” demesinde ise her iki tarafın da vekilidir.

2. Bir taraftan asil, diğer taraftan vekil olması: Mesela bir kadın bir kişiye, kendisini kendisi ile evlendirmek için vekâlet verse, bu durumda, adam kendisi için asil olur, kadın için ise vekil olur. İki şahit huzurunda şöyle diyerek bu nikâh akdini kıyabilir: “Vekili olduğum falanca hanımı kendim ile nikâhladım.” Bu durumda, kadın için vekil, kendi için ise asil olmuştur.

3. Bir taraftan asil, diğer taraftan veli olması: Kişinin, amcasının küçük kızı ile evlenmesi bu duruma misaldir. Bu durumda kendisi asildir ve aynı zamanda kızın da velisidir. İki şahit huzurunda şöyle diyerek bu nikâh akdini kıyabilir: “Velisi olduğum amcamın kızını kendim ile nikâhladım.” Bu durumda, kız için veli, kendi için ise asil olmuştur.

4. Bir taraftan veli, bir taraftan vekil olması: Mesela “Kızımı, vekili olduğum falan ile evlendirdim.” demesi gibi. Bu durumda, kızı için veli, erkek için ise vekil olmuştur.

Bütün bu durumlarda kıyılan nikâhlar geçerli ve sahihtir.

(el-Bedâyi, II, 231-232; Vehbe Zuhaylî, IX, 72-73, 179)

Yazar: Sinan Yılmaz