10. Nikâh akdinde kızın velisinin hazır bulunması gerekli midir?

Şafiî, Maliki ve Hanbeli mezheplerine göre, evlenecek kadının velisinin nikâh meclisinde hazır bulunması şarttır. Velinin bulunması şahitler gibi şarttır ve veli olmazsa nikâh kıyılamaz. Ayrıca şahitler veliden ayrı olmalıdır. Veli aynı anda şahit olamaz.

Bu mezheplere göre, nikâh akdi kadınların sözüyle kıyılmaz. Bir kadın kendi kendini veya başkasını evlendirse ya da velisinden başkasını kendisini evlendirmesi için vekil kılsa, üç mezhebe göre bu nikâh sahih olmaz.

İmam-ı Azam Hazretleri ve İmam Ebû Yusuf’a göre ise akıllı ve buluğa ermiş kadın kendisini ve küçük kızını evlendirebilir ve başkalarının yerine vekil olabilir. Ancak kendine denk olmayanla evlenirse velisi nikâhı feshedebilirler. (Denklik konusunu kendi başlığında işledik. Dileyenler o konuyu okuyabilir.)

İmam Muhammed’e göre ise akıllı ve baliğ bir kadın kendini evlendirirse bu nikâh velisinin iznine bağlı olur. Dengini bulmuş olsa dahi velisi kabul etmezse nikâh fesholur.

Böyle ihtilaflı meselelerde takip edilecek en iyi ol, ihtilaftan kurtulmak için ihtiyatlı davranmaktır. Dolayısıyla her ne kadar Hanefi mezhebine göre nikâhta velinin hazır bulunması şart olmasa da diğer üç mezhepte bu bir şart olduğundan, nikâh akdi esnasında velinin hazır bulunması gayet güzel ve isabetli olur.

(Vehbe Zuhaylî, IX, 66-68)

Yazar: Sinan Yılmaz