2. Amele göre, takva kuvvetine göre, o uzun yolu mütefavit derecede katederler…

Dördüncü Söz’ün mütalaasına kaldığımız yerden devam ediyoruz:

Amele göre, takva kuvvetine göre, o uzun yolu mütefavit derecede katederler. Bir kısım ehl-i takva, berk gibi bin senelik yolu bir günde keser. Bir kısmı da hayal gibi, elli bin senelik bir mesafeyi bir günde kateder. Kur’an-ı Azîmüşşan, şu hakikate iki ayetiyle işaret eder. (4. Söz)

(Mütefavit: Farklı / Berk: Şimşek)

Bu söz, temsilî hikâyedeki şu ifadenin karşılığıdır: “Bir günlük mesafede bir istasyon vardır. Hem araba, hem gemi, hem şimendifer, hem tayyare bulunur. Sermayeye göre binilir.”

Üstadımızın ifade buyurduğu “bin senelik” ve “elli bin senelik” mesafelerin geçtiği ayetler şunlardır:

يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ

“Gökten yere kadar her işi düzenleyip yönetir. Sonra bütün bu işler, sizin hesabınıza göre bin yıl tutan bir günde Ona yükselir.” (Secde 5)

تَعْرُجُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ

“Melekler ve Ruh, miktarı elli bin sene olan bir günde Ona yükselirler.” (Mearic 4)

Bu iki ayette geçen “bin senelik” ve “elli bin senelik” mesafe hakkında müfessirler birçok görüş beyan etmiştir.

Üstadımıza göre: Bu mesafenin uzaklığı aynı olmakla birlikte, bu mesafeyi kimileri bin yılda kimileri de elli bin yılda kateder. Kimileri ise şimşek ve hayal gibi bir anda katederler. Herkes ameline göre bir hıza sahip olur.

Bu görüş aynı zamanda İbni Abbas Hazretlerinin de görüşüdür.

Ebû Said el-Hudrî’den rivayet edilen bir hadis-i şerifte, “O, miktarı elli bin sene olan bir günde olacaktır.” buyrulması üzerine, “Ey Allah’ın Resulü! Bu ne kadar uzundur?” dedim. Hazreti Peygamber (a.s.m.) şöyle buyurdu: “Nefsimi elinde bulundurana yemin ederim ki o, mümin için hafifleştirilecektir. Hatta dünyada kıldığı bir farz namaz kadar hafif olacaktır.” (Müsned)

Yine ayette geçen “elli bin” sene tabiri hakkında İbni Abbas Hazretleri şöyle der:

— Bu, kıyamet günüdür. Cenab-ı Hak kâfirler hakkında onu elli bin sene kadar kılar, sonra onlar istikrar için cehenneme gönderilir.

İmam Kurtubî Hazretleri şöyle der:

— İbni Abbas’tan gelen bu yorum, bu ayetin yorumları arasında en güzel olanıdır.

İbnü’l-Müseyyeb der ki:

— Bu ayet kıyamet gününe işaret etmektedir. Yani Allahu Teâlâ bu günü kâfirler için öyle bir zorlaştırmış olacaktır ki onlara elli bin yıl gibi gelecektir.

Yine İbni Abbas Hazretleri der ki:

— Melekten başkası o mesafeyi katedecek olsa bin yıl yol alır. Hazreti Cebrail hızlı bir şekilde yol alışı sebebiyle bin yıllık bir süreyi sizin bir gününüzde alır.

Demek, bu sözün manası şudur: Kıyamet kopup kabirlerden çıkıldığında insanlar mahşer meydanına doğru yol alacaklardır. Mahşer meydanı çok uzun bir mesafededir. İşte bu mesafeyi kimileri sürünerek katedecek, kimileri düşe kalka gidecek, kimileri ayaklar altında ezilecek, kimileri koşacak, kimileri de rüzgâr gibi, şimşek gibi ve hayal gibi geçecek ve bir anda yolu tamamlayacaktır. Herkes ameline göre bir hıza sahip olacaktır. Kâfirler için bu mesafe elli bin yıl sürecektir. Bir kısım ehl-i takva ise bu mesafeyi rüzgâr ve hayal gibi bir anda geçeceklerdir.

Yazar: Sinan Yılmaz