3. Hibeye mukabil ücret ödenmesi hibeden dönmeye engel midir?

Hibeden dönüşü engelleyen bazı sebepler vardır. Hibeye mukabil bir bedel ödenmesi bu sebeplerdendir. Buna göre, kendisine hibe edilen kimse, hibeye mukabil bir ücret öderse artık hibe edenin hibesinden dönmesi mümkün olmaz.

Ödenecek bedel de mali ve manevi olarak ikiye ayrılır.

Mali bedel: Hibeye mukabil altın, gümüş, para veya herhangi bir malı hibe edene vermektir.

Manevi bedel ise üçe ayrılır:

1. Allahu Teâlâ’nın sevap vermesi: Fakire edilen hibede -onun tarafından kabzedildikten sonra- dönüş mümkün değildir. Çünkü bu, fakire verilen bir sadakadır. Kişi yaptığı bu hibe karşılığında Allah’tan sevap diler. Bu sevap manevi bir bedeldir. Sadakadan dönüş mümkün olmadığı gibi, fakire yapılan hibeden dönüş de mümkün değildir.

2. Sıla-i rahim: Mahrem olan akrabalara yapılan hibeden dönüş sahih değildir. Çünkü sıla-i rahimde bulunmak manevi bir bedeldir.

3. Evlilik bağı: Karı kocanın birbirine yapmış oldukları hibeden dönmeleri mümkün değildir. Zira aralarındaki sıla manevi bir bedeldir. Karşılığında bedel ödenen hibeden dönüş de caiz değildir.

(Vehbe Zuhaylî, V, 173 vd.)

Yazar: Sinan Yılmaz