7. Bir kimse bir hayvanın bağını çözse ve hayvan kaçsa tazminatını öder mi?

– Birisi bir dükkânın kapısını açsa ve kapıyı açık bıraktığından dolayı oradan bir şey çalınsa,

– Veya bir hırsıza yardımcı olarak onun zarar vermesine sebep olsa,

– Veya bir kuşun kafesini açsa da kuş uçsa,

– Veya bir hayvanın yularını çözse ve o hayvan kaçsa,

– Veya ahırın kapısını açsa da hayvan oradan çıkıp gitse,

– Veya bir geminin bağını çözse de gemi batsa veya rüzgarın etkisiyle uzaklaşıp gitse…

İmam-ı Azam Hazretleri ve İmam Ebû Yusuf’a göre, bu olaylara sebep olan kişi tazminat ödemez. Çünkü sadece kapıyı açmak ve benzeri davranışlar telef değildir. Telefin bir başka unsurunun da burada etkisi olmuştur ki o da hırsızlık veya kaçmak ya da suya gömülmek ve benzeri şeylerdir. Hırsız bu işi doğrudan yapan kişidir; kaçmayı seçen kuş ve hayvandır; suya gömülmeye veya kaybolmaya sebep ise su ve rüzgârdır.

İmam Muhammed, Malikiler ve Hanbelilere göre ise bu işlere sebep olan kişi tazminat öder. Bu hükmün daha uygulanır olmasındandır ki Mecelle’nin 992. maddesi de bu görüşü almıştır.

(Vehbe Zuhaylî, VII, 224 vd.)

Yazar: Sinan Yılmaz