5. Ölü araziye ihya yoluyla sahip olunur mu?

Ölü arazi: Kimsenin mülkü olmamış, hiçbir şekilde kendisinden istifade edilmeyen ve beldenin haricinde kalan arazidir.

Bir insanın mülkü olan veya belde içinde kalan ya da belde haricinde olup da belde halkının odun topladığı veya davarlarını otlattığı yerler ölü arazi sayılmaz.

Ölü araziyi ihya: Harap araziyi ıslah etmek ve onu menfaate müsait bir hâle getirmekle olur. Bu da bina yapmak, ağaç ekmek, sürmek, ekmek ve kuyu açmak gibi şeylerdir.

Araziyi ıslah etmeyip taşla çevirenin üç sene mühleti vardır. Bu üç sene zarfında orayı ihya etmezse ondaki hakkını kaybeder.

Bir araziyi ihya eden ona malik olur. Çünkü Resulullah (a.s.m.) şöyle buyurmuştur:

— Kim ölü bir araziyi ihya ederse o onundur.

İmam Tirmizî: “Bu, hasen-sahih bir hadistir.” demiştir. Bu hadis-i şerifi sahabeden sekiz kişi rivayet etmiştir.

İmam-ı Azam Hazretleri ve İmam Malik’e göre, ihyanın mutlaka devletin izniyle olması gerekir. Diğer âlimlere göre ise ihyanın devletin izniyle veya izinsiz olması arasında bir fark yoktur.

(Vehbe Zuhaylî, VII, 60 vd.)

Yazar: Sinan Yılmaz