4. Kendisine mal emanet edilen kimse, sahibinin izni olmaksızın emaneti başkasına verse ve mal telef olsa zararı tazmin eder mi?

Hanefi ve Hanbeli mezheplerine göre, kendisine mal emanet edilen kimse kendi malını ne şekilde koruyorsa emaneti de aynı şekilde muhafaza etmelidir. Bu koruma bizzat kendi vasıtasıyla ya da nafakalarını sağlamak durumunda olduğu kimselerin vasıtasıyla olur. Hanımı, devamlı hizmetkârı ve çocuğu gibi.

Emaneti teslim alan kimse onu şu dört şahıstan birine verebilir: Karısı, çocuğu, kölesi ve ücretle çalıştırdığı hizmetçisi.

Emanet bunlardan birinin elinde helak olursa emanetin kıymetini ödemek zorunda değildir.

Hanefi mezhebine göre, kendisine emanet edilen kimse aldığı emaneti, baktığı kimselerden olmayan fakat genellikle kendi malını koruyan kişilerin yanında muhafaza etme imkânına da sahiptir. Ancak gündelikli ve ücretli çalıştırdığı kimselerin yanında muhafaza edemez.

Eğer emanet bu kimselerin dışında kalan birisinin yanında telef olursa emaneti alan kişi bunu tazmin eder. Çünkü emanetin sahibi onun tarafından muhafazasını istemiş ve başkası tarafından muhafazayı kabul etmemiştir. Emaneti alan ise emaneti izinsiz olarak başkasına emanet etmiştir.

(Fetâvâ-yı Ali Efendi, I, 438, 441, 442)

Yazar: Sinan Yılmaz